Artsen + Apothekers

Informatie voor
medische en
farmaceutische
beroepsbeoefenaren

versie maart 2017

Gebaseerd op informatie verstrekt door:
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Bureau voor Medicinale Cannabis
Postbus 16114
2500 BC Den Haag

Bewerkt en aangepast voor de toedieningsvorm olie

Medicinale Cannabisolie

Naam van het geneesmiddel

Cannabis (Cannabis flos)
Cannabis wordt geleverd in meerdere variëteiten.

Kwalitatieve samenstelling

Cannabis bestaat uit de gedroogde bloeiwijzen van de vrouwelijke plant van Cannabis sativa L. ssp. sativa en ssp. indica, die is geteeld en verwerkt onder gestandaardiseerde omstandigheden, teneinde een zo constant mogelijk product te verkrijgen. Cannabis bevat meerdere inhoudsstoffen, waaronder stoffen die gerekend worden tot de cannabinoïden, zoals dronabinol (delta-9-tetrahydrocannabinol, THC) en cannabidiol (CBD). De gehaltes aan cannabinoïden zijn afhankelijk van de variëteit. Door middel van koude CO2 extractie worden deze stoffen uit de cannabis bloemtoppen geëxtraheerd en in olie opgelost.

Farmaceutische vorm

Olie verkregen door koude CO2 extractie.

Klinische gegevens

Therapeutische indicaties

In de afgelopen jaren zijn een groot aantal wetenschappelijke gegevens beschikbaar gekomen over het gebruik van cannabis en/of de inhoudsstoffen bij een reeks aandoeningen en klachten www.cannabis-med.org). Behandeling met medicinale cannabis komt alleen in aanmerking als de gangbare behandelingen en geregistreerde geneesmiddelen niet voldoende helpen of teveel bijwerkingen geven. Er zijn voldoende gegevens beschikbaar die aantonen dat medicinale cannabis werkzaam is bij:

  • aandoeningen met spasticiteit in combinatie met pijn (zoals multiple sclerose, ruggenmergschade)
  • chronische pijn (met name van neurogene aard)
  • misselijkheid en braken door o.a. chemotherapie of radiotherapie bij kanker, door hiv-combinatietherapie of door medicatie bij hepatitis C
  • palliatief bij kanker en aids om o.a. de eetlust op te wekken, pijn te verminderen en gewichtsverlies en misselijkheid tegen te gaan
  • syndroom van Gilles de la Tourette
  • bij therapieresistent glaucoom

Resultaten uit kleinschalig wetenschappelijk onderzoek en ervaringen van patiënten en artsen wijzen ook op klinische effectiviteit van medicinale cannabis bij een reeks andere aandoeningen zoals bijvoorbeeld Morbus Crohn, colitis ulcerosa, epilepsie, jeuk, migraine, reuma, ADHD, PTSS, onrust bij Morbus Alzheimer en hersentrauma. Ook bij andere ziektebeelden wordt werkzaamheid beschreven. Bij al deze indicaties moet wetenschappelijk onderzoek de werking nog beter onderbouwen.
Medicinale cannabis speelt vooralsnog geen rol in de genezing van de genoemde aandoeningen, maar kan helpen de klachten die bij de aandoeningen horen of de bijwerkingen van de andere medicatie te verminderen. Het is aan de arts om te bepalen in welke situatie en bij welke aandoening medicinale cannabis een geschikte keuze is voor een patiënt. Hij is daarbij niet gebonden aan de lijst met aandoeningen zoals hierboven vermeld.

Contra-indicaties

Het gebruik van cannabis wordt afgeraden bij patiënten met aanleg voor psychotische stoornissen. Terughoudendheid is geboden bij patiënten met onderliggende psychische problematiek. Bij adolescenten (t/m 24 jaar) is de kans op het ontstaan van serieuze bijwerkingen – zoals het ontwikkelen van een psychose – groter dan bij volwassenen. Bij adolescenten dient cannabis met terughoudendheid te worden voorgeschreven.

Dosering en wijze van toediening

De benodigde hoeveelheid medicinale cannabis olie per dag wordt individueel bepaald. De startdosering dient laag te zijn en kan op geleide van de klachten langzaam worden verhoogd. De dosering die nodig is voor het verminderen van de klachten is in het algemeen lager dan de dosering waarbij de psychische bijwerkingen (high worden) optreden.

Oraal:

THC 2,0% (Sativa) en CBD 2,0% / THC 1,3% (Sativa):
Start met 1 druppel 2-3 keer per dag onder de tong.
Verhoog op geleide van het effect het aantal druppels.
Algemeen wordt 3-4 druppels per dag goed ervaren.
Het gebruik kan per individu anders zijn.

CBD 10% (Uit gezuiverde CBD) voor de indicatie epilepsie:
Kinderen: start met 0,2mg/kg/dag verdeeld over 2 doses.
Op geleide van effect kan de dosering worden verhoogd naar max. 25mg/kg/dag verdeeld over 2 doses.
Volwassenen: start met 0,1ml per dag verdeeld over 2 doses. Op geleide van effect te verhogen tot 0,5ml per dag verdeeld over 2 doses (eventueel verder ophogen met 0,1ml per 3 dagen)

Speciale waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik

De psychische effecten van cannabis kunnen voor onervaren gebruikers beangstigend zijn. Aangeraden wordt dat het eerste gebruik plaatsheeft in een rustige omgeving en in het bijzijn van iemand anders, die de patiënt eventueel kan kalmeren. Bij patiënten met hartziekten (hartritmestoornissen, angina pectoris) dient men terughoudend te zijn met het voorschrijven van cannabis vanwege de cardiovasculaire bijwerkingen (m.n. tachycardie). Tolerantie voor deze effecten treedt op binnen enkele dagen tot weken. De dosering mag slechts langzaam worden verhoogd op geleide van de effecten op het hart.

Zwangerschap en borstvoeding

Het gebruik van cannabis tijdens de zwangerschap dient te worden vermeden. Van dronabinol is bekend dat het via de navelstreng de foetus bereikt. Er is aangetoond dat gebruik van cannabis tijdens de zwangerschap groeiachterstand veroorzaakt. Dronabinol is aangetoond in moedermelk. Het gebruik van cannabis tijdens het geven van borstvoeding wordt afgeraden.

Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen

Het gebruik van cannabis kan in het begin leiden tot verminderd reactie- en concentratievermogen. Als een gebruiker eenmaal goed is ingesteld en een steady state is bereikt zonder duidelijk aanwezige sedatie dan is deelname aan het verkeer in de meeste gevallen mogelijk.

Bijwerkingen

De lichamelijke bijwerkingen van cannabis kunnen zijn:

Moeheid, tachycardie, orthostatische hypotensie, hoofdpijn, duizeligheid, gevoelens van warmte of koude in handen en voeten, rode branderige ogen, spierverslapping, droge mond.
Deze effecten zijn tijdelijk van aard en verdwijnen enkele uren na het gebruik.

Overdosering

Een te hoge dosis cannabis kan neerslachtigheid of angstgevoelens veroorzaken, tot paniek en flauwvallen toe. De klachten verdwijnen vanzelf na enkele uren. Zo nodig kunnen bij overdosering benzodiazepines (diazepam i.v.) worden toegediend. Tachycardie kan behandeld worden met een bètablokker (propranolol i.v.)

Farmaceutische gegevens

Lijst van hulpstoffen

Amygdalae oleum raffinatum PH. EUR. (gezuiverde amandelolie)

Gevallen van onverenigbaarheid

Geen

Houdbaarheid

Medicinale cannabis olie kan onder invloed van licht en vocht ontleden. Medicinale cannabis olie kan, in de originele verpakking, bewaard worden tot de op de verpakking achter ‘niet te gebruiken na’ vermelde datum.

Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren

De medicinale cannabis olie dient in de originele verpakking in de koelkast (2-8C) te worden bewaard.

Bijzonderheden

Cannabis valt onder de Opiumwet (lijst II). Cannabis wordt door het Internationaal Olympisch Comité aangemerkt als dopingmiddel (groep III = groepen van verboden middelen onder bepaalde omstandigheden).

Cannabis wordt onder de naam Cannabis flos als farmaceutische grondstof in de handel gebracht door:
Bureau voor Medicinale Cannabis, agentschap CIBG van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (www.cannabisbureau.nl)